Investeren kan voor een beginner ingewikkeld lijken. Er zijn veel verschillende producten, termen en mogelijkheden. Toch hoeft de eerste stap niet moeilijk te zijn. Het belangrijkste is dat je niet zomaar iets koopt omdat iemand zegt dat het een goede investering is. Door stap voor stap te werk te gaan, kun je beter begrijpen wat je doet en waarom.

1. Begin met je doel

Bepaal eerst waarom je wilt investeren. Wil je bijvoorbeeld over twintig jaar een aanvullend vermogen opbouwen voor later? Of wil je over vijf jaar geld beschikbaar hebben voor een grote aankoop?

Stel dat je maandelijks €200 kunt missen en dit geld minimaal vijftien jaar niet nodig hebt. Dan heb je een andere uitgangspositie dan iemand die over twee jaar een woning wil kopen. Bij een lange periode kun je doorgaans meer tijdelijke koersschommelingen verdragen. Heb je het geld binnenkort nodig, dan is het risico van een sterke daling veel belangrijker.

2. Zorg eerst voor een financiële buffer

Investeren is geen vervanging voor een spaarrekening. Het is verstandig om eerst geld achter de hand te hebben voor onverwachte uitgaven, zoals een defecte auto, een onverwachte rekening of tijdelijk minder inkomen

Stel dat je €10.000 spaargeld hebt en besluit daarvan €8.000 te beleggen. Als je vervolgens €3.000 nodig hebt voor een onverwachte uitgave en je beleggingen op dat moment 20% zijn gedaald, kan het zijn dat je met verlies moet verkopen. Een financiële buffer kan voorkomen dat je op een ongunstig moment gedwongen wordt om beleggingen te verkopen.

3. Leer wat je daadwerkelijk koopt

Voordat je investeert, moet je kunnen uitleggen wat het product doet. Een aandeel betekent bijvoorbeeld dat je een klein stukje van een onderneming bezit. Als het bedrijf goed presteert en de markt daar positief op reageert, kan de waarde van het aandeel stijgen. Maar de koers kan ook dalen en in het slechtste geval kun je een groot deel van je investering verliezen.

Een ETF werkt anders. Een ETF kan bijvoorbeeld honderden of duizenden verschillende bedrijven bevatten. Wanneer je één aandeel van zo’n ETF koopt, investeer je indirect in al die bedrijven. Hierdoor is je risico meer gespreid dan wanneer je al je geld in één onderneming stopt.

4. Kijk verder dan het mogelijke rendement

Een veelgemaakte fout is alleen kijken naar wat een investering kan opleveren. Stel dat iemand zegt: "Met deze investering kun je misschien 10% per jaar verdienen." Dan is de volgende vraag: hoe groot is het risico dat je tussentijds 20%, 30% of zelfs meer verliest?

Een investering met een hoog mogelijk rendement kan aantrekkelijk klinken, maar daar staat meestal ook een groter risico tegenover. Een rendement is nooit gegarandeerd. Als iemand daarentegen een zeer hoog rendement belooft met vrijwel geen risico, is extra voorzichtigheid verstandig.

5. Spreid je beleggingen

Spreiding betekent dat je niet al je geld afhankelijk maakt van één belegging. Stel dat je €5.000 hebt en dit volledig in één bedrijf investeert. Als dat bedrijf onverwacht slechte resultaten publiceert, kan de koers sterk dalen. Je kan dit risico beperken door bijvoorbeeld te beleggen in een breed gespreide ETF. Als daar honderden bedrijven in zitten, heeft een probleem bij één bedrijf meestal een veel kleiner effect op je totale investering.

Spreiding betekent overigens niet dat je geen verlies kunt maken. Als de hele aandelenmarkt daalt, kan ook een breed gespreide ETF in waarde dalen. Spreiding vermindert vooral het risico dat één specifieke belegging je portefeuille zwaar raakt.

6. Kies een strategie die je kunt volhouden

Een eenvoudige strategie voor een beginner kan bijvoorbeeld zijn om iedere maand een vast bedrag te investeren. Stel dat je iedere maand €200 belegt in een breed gespreide ETF. Soms zijn de koersen hoog en soms laag. Je probeert dan niet telkens te voorspellen wanneer het beste moment is om te kopen. Het voordeel hiervan is vooral dat je minder afhankelijk bent van je emoties. Je hoeft niet iedere dag te beslissen of je moet kopen of verkopen.

Een andere belegger kan juist bewust individuele aandelen selecteren. Dat kan interessant zijn, maar vereist meer kennis en betekent doorgaans dat je zelf meer onderzoek moet doen.

7. Laat je niet leiden door hypes

Stel dat een aandeel plotseling enorm populair wordt op sociale media. Je ziet berichten van mensen die vertellen hoeveel geld ze ermee hebben verdiend. Het kan dan voelen alsof je snel moet instappen voordat je de kans mist. Vraag jezelf eerst af waarom de koers stijgt. Is er daadwerkelijk iets veranderd aan het bedrijf? Of kopen mensen vooral omdat anderen ook kopen?

Hetzelfde geldt voor beloften zoals "verdubbel je geld" of "bijna geen risico". Hoe aantrekkelijk zo'n verhaal ook klinkt, het is belangrijk om eerst kritisch onderzoek te doen.

8. Houd rekening met kosten

Ook kosten hebben invloed op je uiteindelijke rendement. Denk bijvoorbeeld aan transactiekosten, beheerkosten of de kosten die verwerkt zijn in een fonds of ETF.

Stel dat twee vergelijkbare beleggingen hetzelfde bruto rendement behalen, maar de ene jaarlijks meer kosten in rekening brengt. Op korte termijn lijkt het verschil misschien klein, maar over een periode van twintig of dertig jaar kunnen kosten een aanzienlijk effect hebben op je vermogen.

9. Maak vooraf afspraken met jezelf

Een goede manier om emoties te beperken, is vooraf bepalen wat je strategie is. Je kunt bijvoorbeeld besluiten dat je maandelijks €200 investeert en je beleggingen minimaal tien jaar wilt aanhouden. Wanneer de markt vervolgens tijdelijk 15% daalt, weet je dat dit binnen je langetermijnplan kan passen. Je hoeft dan niet automatisch in paniek te verkopen.

Dit betekent niet dat je nooit iets moet veranderen. Als je financiële situatie, doelstellingen of risicobereidheid veranderen, is het logisch om je strategie opnieuw te bekijken.

Een eenvoudig voorbeeld.

Stel dat Lisa 30 jaar oud is en iedere maand €250 kan missen. Ze wil dit geld minimaal twintig jaar laten staan. Ze heeft daarnaast een aparte spaarbuffer voor onverwachte kosten.

Lisa verdiept zich eerst in aandelen, obligaties en ETF's. Ze ontdekt dat ze geen individuele bedrijven wil proberen te voorspellen en kiest daarom voor een breed gespreide ETF. Iedere maand investeert ze automatisch €250.

Na een paar jaar is haar portefeuille tijdelijk 20% minder waard door een daling op de aandelenmarkt. Lisa schrikt daarvan, maar weet dat beleggen voor haar een langetermijnplan is. Ze controleert opnieuw waarom ze de ETF heeft gekozen en besluit haar strategie niet alleen vanwege de tijdelijke koersdaling te veranderen.

Het belangrijkste is niet dat Lisa de markt perfect voorspelt. Ze heeft vooraf bepaald waarom ze belegt, hoeveel risico ze accepteert en hoe lang ze het geld kan missen.

Van kennis naar actie

Bewust investeren betekent uiteindelijk dat je vóór iedere investering een aantal eenvoudige vragen kunt beantwoorden:

• Wat koop ik precies?

• Hoe werkt deze belegging?

• Waarom verwacht ik dat deze investering waarde kan opleveren?

• Wat kan er misgaan?

• Hoeveel geld kan ik verliezen?

• Welke kosten betaal ik?

• Is mijn geld voldoende gespreid?

• Hoe lang kan ik het geld missen?

• Wat doe ik als de koers sterk daalt?

• Past deze investering bij mijn financiële doelen?

  
  

Als je deze vragen serieus neemt, wordt beleggen minder een kwestie van gokken op de volgende winnaar en meer een weloverwogen onderdeel van je financiële planning. Voor een beginner hoeft het doel dan ook niet te zijn om de markt te verslaan. Het belangrijkste is om te begrijpen wat je doet, realistische verwachtingen te hebben en een strategie te kiezen die je op lange termijn kunt volhouden.